Д.Жаргалсайхан эдийн засагч, банк, санхүү болон хөрөнгийн зах зээлийн мэргэжилтэн. Компани, банк, санхүүгийн байгууллагуудад менежмэнт, түүний дотор стратегийн төлөвлөлт болон өрсөлдөх чадварын зөвлөхөөр ажилладаг.


НИЙТЛЭЛҮҮД

ГУУЛИН ТӨСӨВ

Шинэ зуунтай уралдан Монгол улсын Их хурал (ИХ) нэгэн гаж зуршилтай боллоо. Уг нь ИХ-ын үндсэн үүрэг бол хууль батлаж, түүнийг биелүүлэхийг гүйцэтгэх засаглалаас шаардах явдал юм.

Монголын багш нар цалингаа нэмүүлэхийг шаардан ажил хаялт зарлаад байгаа аравдугаар сард Дефакто мэтгэлцээнийг боловсролын салбарын өнөөгийн нөхцөл байдал, тулгарч буй асуудлууд, түүнийг яаж шийдэх тухай сэдвээр зохион байгуулав.

Зан үйлийн эдийн засаг

Таны цалинг 950 мянга гэж байгаа ч, яг үнэндээ 1.054 сая, учир нь тийм мөнгө ажил олгогчоос гардаг бөгөөд дөрөвний нэгийг нь төр авчихдаг гэсэн үг.

Хөдөөгийн иргэд хот суурин бараадаад, орон нутаг эзгүйрч байна. Эдүгээ Улаанбаатарт хүн амын тал нь төвлөрч, үлдсэний хагас нь аймаг, сумын төвд нь амьдарч байна. Монголчуудын дөнгөж арав хүрэхгүй хувь нь малчин буюу бидний соёл, ёс заншлын үндэс болсон нүүдлийн аж ахуй эрхэлж байна. Далан саяд дөхөж буй таван хошуу малын 86 хувийг нь хонь, ямаа бараг тэнцүү эзлэх болов. Бэлчээрийн даац хэтэрч, цөлжилт тэлсээр байна. Бэлчээртээ мал нь, хотод хүн нь багтахаа байжээ. Хотын сургуульд сурагчид нь багтахгүй, харин сумын сургуульд сурагчид нь олдохгүй болов.

Монгол хүн баялаг мөн үү?

Зөвхөн ардчилсан төр засагтай, зах зээлийн эдийн засагтай улс орон л хүний нөөцөө оновчтой хөгжүүлж, иргэдээ аз жаргалтай болгож чаддаг. Дарангуйлагчийн засаглалтай оронд чөлөөт эдийн засаг ч байдаггүй учир тийм боломж хязгаартай. Тэгвэл яагаад ардчилсан төр засагтай, зах зээлийн эдийн засагтай гэх Монгол улс хүний нөөцөө хөгжүүлж, баялаг болгож чадахгүй байна вэ?

2015 оны НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн 70 дугаар чуулганы шийдвэрээр дэлхийн 193 орон тус тусынхаа "Тогтвортой хөгжил-2030" хөтөлбөр боловсруулан хэрэгжүүлж байна.

Монгол улс хямралаас хямрал дамжсаар арваад жилийн нүүр үзэв. Манай эдийн засаг нүүрс, зэсийн үнэ, уул уурхайн мөчлөгөөс хамаардаг нь үнэн ч, түүнээс илүү хамаардаг болоод буй хүчин зүйл бол монголын улс төр.

Монгол Улс иргэдээ ядуурал, тэгш бус байдлаас хамгаалах ажлыг 75 жилийн өмнөөс эхлүүлжээ. Энэ хугацаанд хүн ам бараг тав дахин өсөж, нийгмийн хамгааллын хүрээ ч тэлсээр эдүгээ даатгал, халамжаас бүрдсэн томоохон тогтолцоо бүрджээ.

Дорнын чуулганы дүгнэлт

Владивостокд өнгөрсөн долоо хоногт, гурав дахь жилдээ болсон Дорнын Эдийн Засгийн Чуулганд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга тэргүүтэй төр, бизнесийн төлөөлөгчид оролцов. Чуулга уулзалтын үеэр Монголын Ерөнхийлөгч Оросын Ерөнхийлөгч В.В.Путин, Японы Ерөнхий сайд Шинзо Абэ, БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Мүн Жэ Ин нартай уулзав.

Монголд дээд боловсролтой ажилгүйчүүдийн тоо жилээс жилд нэмэгдэж, гадагшаа гарч мэргэжил чадвараа дээшлүүлэхийг залуус эрхэмлэх болжээ.

Эзэмшил

Улс орон элбэг хангалуун, амгалан тайван амьдрахын тулд гурван үндсэн нөхцөл байдал бий болсон, хөгжиж бэхэжсэн байх ёстой. Энэ бол ардчилал, зах зээл болон шинэ бүтээл (innovation) бөгөөд эдгээрийг энэ эрин зуунд хөгжлийн томьёо ч гэж хэлдэг.

Монголын засгийн газар, ард иргэд бүгдээрээ зээлээс зээлийн хооронд амьдрах болж, “өрийн хавханд” гацчихаад байна. Төр засгийн эрх баригчид өр зээлгүйгээр эдийн засаг хөгжихгүй гэж үздэг болов.

ХӨГЖЛИЙН ТОМЬЁО

Хүн төрөлхтний түүхэнд гурван том хувьсгал болжээ. Хөдөө аж ахуйн, аж үйлдвэрийн болон мэдээллийн гэж нэрлэгддэг хувьсгал тус бүр нийгмийг асар өргөн хүрээтэй, маш их хурдтайгаар хөгжлийн шинэ шатанд түлхэн шилжүүлсэн юм.

Хорвоо дэлхийн бүх нөөцийг эдүгээ хүний, санхүүгийн, материалын, мэдээллийн ба цагийн гэж тав ангилдаг болжээ. Энэ таван нөөцийн олдоц, ашиглалт, боловсруулалтын чадвар, түвшнээс хамаараад улс орны, хувь хүний хөгжил ялгаатай.

Системийн онолоор нийгмийг таван бүрэлдэхүүн хэсэгт (баялаг буюу эдийн засаг, мэдлэг буюу шинжлэх ухаан, эрх мэдэл буюу улс төр, ёс заншил буюу ёс суртахуун ба соёл урлаг буюу гоо үзэмж) хуваадаг тухай өмнөх нийтлэлд өгүүлсэн. Эдгээр хэсгүүдийн уялдаа холбоо харилцан зохистой байж чадвал тухайн нийгэм хөгжиж, нийгмийн зохион байгуулалт нь гишүүддээ өгөөжтэй болдог. Мөн баялагийн буюу эдийн засгийн хэсгийг нь задлан шинжилж Монгол улсад ямар гээч саад бэрхшээл тулгарч байгаа, ямар үр дагавартай болох тухай дурьдсан.

Ачаалж байна ...